2017 vooruitblik

2017 – gedachten & verwachtingen?

Meer naar elkaar toe komen
Mastoora Sultani, voormalig vluchteling, oprichter en directeur / bestuurder van de Stichting Femina
‘Het lijkt wel of iedereen precies weet hoe het moet: integreren, inburgeren, participeren. Maar toch zien we met elkaar dat het grotendeels mislukt. Waarom het mislukt? Er wordt teveel vanuit Nederlands perspectief gekeken, en ik hoop dat iedereen er nu toch langzaam maar zeker achter komt dat het zo niet werkt! Hier kunnen we nog eindeloos mee door gaan, met hetzelfde (geen) resultaat tot gevolg.

Wat er meer moet gebeuren is dat migranten ook de Nederlandse samenleving omarmen. Prima als je hier wilt wonen, maar pas je dan ook aan! Respecteer de wetten en regels van dit land. Je kunt niet blijven doen alsof je nog in Afghanistan, Curacao, Marokko, Syrië of Turkije woont.

Er is geen land ter wereld dat zegt: “kom hier maar wonen en je hoeft je niet aan te passen”. Dat inzicht moet ook vanuit de migranten zelf komen, en het moet meer en luider hardop worden gezegd. Wat dat betreft kunnen migrantenorganisaties ook best de hand in eigen boezem steken en wat vaker het voortouw nemen. We moeten het samen doen, maar het hoeft niet van een kant te komen!’

Meer initiatieven die verschillen overbruggen
Jaco Dagevos, Hoofd Onderwijs, Minderheden en Methodologie bij het SCP en bijzonder hoogleraar Integratie en Migratie bij Erasmus Universiteit Rotterdam
‘De toon in het integratiedebat gaat alleen maar heftiger worden. De PVV doet het goed in de peilingen en het zelfbewustzijn groeit. Ook bij de mensen die op de PVV stemmen. Tegelijkertijd zie je aan de migrantenkant een soortgelijk zelfbewustzijn: “We zijn hier, we blijven hier”. Nederlanders met een migratieachtergrond stellen bepaalde zaken aan de orde. Dus je ziet dat zaken verschuiven.

Het optreden van Halbe Zijlstra bij Pauw over Zwarte Piet was daar een voorbeeld van; hij werd van tafel geblazen. Dat was een paar jaar geleden ondenkbaar geweest. Kortom: er gebeurt veel. We zullen harde confrontaties zien, maar ook meer initiatieven die verschillen overbruggen. Dat past bij Nederland. Zeker nu we in zo’n conflictueus model zitten. We praten vaak smalend over het poldermodel maar daar zijn we wel goed in. Ik hoop dat die krachten zich in 2017 sterker manifesteren. Je hoort werkgevers vaker over inclusiviteit, je ziet initiatieven van de groepen zelf, op lokaal niveau gebeurt veel. Daar zijn ze heel pragmatisch bezig met het oplossen van problemen, los van alle retoriek.’

Het woord van 2017 wordt “bescherming”
Adjiedj Bakas, trendwatcher
‘Bescherming wordt het woord van 2017. Iedereen is ermee bezig. In deze gespannen tijd kan een incident – zoals de moord op de Russische ambassadeur in Turkije – tot een (wereld)oorlog leiden, net als in 1914 gebeurde. We leven in prerevolutionaire tijden. Het monetair systeem, de wereldeconomie, de representatieve democratie, energievoorziening op basis van olie en gas, kapitalisme op basis van globalisering: dit alles loopt ten einde en wordt straks vervangen door iets nieuws.

Dit is the perfect storm. Wat dat zal zijn, is nu nog ongewis. Zo’n revolutie gaat meestal gepaard met oorlog, maar als man van vrede hoop ik dat we dat deze keer voorkomen. Uit naam van de radicale islam zullen ook in 2017 aanslagen worden gepleegd, die het imago van vredelievende moslims aantasten. Zij stemmen daarom steeds vaker op het Front National in Frankrijk of de PVV in Nederland, omdat ook zij bescherming zoeken tegen de radicale islam, die door steeds meer mensen wordt gezien als het nazisme van nu. Om Nederland te helen zou een nationaal zakenkabinet een goed idee zijn. Maar dat zie ik nog niet gebeuren. Helaas.’

De terugtrekkende overheid baart zorgen
Cyriel Triesscheijn, directeur bestuurder RADAR, Art.1 & IDEM Rotterdam
‘Ik verwacht met de aankomende verkiezingen een flinke discussie over de Nederlandse identiteit. Er is al een debat over “wij en zij” gaande en de invulling van wie wij en zij zijn, is een voortdurend proces. Ook de politiek stort zich op thema’s als discriminatie en uitsluiting. Binnen het thema discriminatie zien we een versterkte focus op racisme, dat hangt samen met het Zwarte Pietdebat en de aandacht voor het kolonialisme en slavernijverleden van Nederland.

Maar ook door de zaak van Wilders en de incidenten rond Sylvana Simons. Racisme in relatie met sociale media en de beteugeling daarvan wordt een groot onderwerp. Een zorgwekkende ontwikkeling is de terugtrekkende overheid. Juist ook rondom het thema discriminatie, met als excuus dat het zich afspeelt tussen burgers onderling. Dat heeft te maken met machteloosheid bij de politiek. Dit zet de zorgplicht en beschermingsplicht van de overheid onder druk.’

Verbinding is hét nieuwe woord’
Annemarie van Hinsberg, programmaleider Kennisplatform Integratie & Samenleving/Movisie
‘Er zijn diverse onderzoeken dit jaar geweest die keihard aantonen dat discriminatie een reëel probleem is, waaronder het onderzoek naar stagediscriminatie. Onder andere op de arbeidsmarkt en etnisch profileren door politie. De toon van het publieke debat over migratie en integratie vind ik ronduit schokkend. De reacties op nieuwsberichten en artikelen hierover online gaan onder het mom van ‘vrijheid van meningsuiting’ vaak over alle grenzen van het toelaatbare heen en ik vrees dat dit in aanloop naar de verkiezingen alleen maar erger wordt.

Heftiger en met meer kans op incidenten als bedreigingen en geweld. De grenzen van de rechtsstaat worden opgezocht, zoals in het Wilders-proces. Gelijktijdig zien we een beweging ontstaan die juist de stem van het zwijgende midden wil laten horen. De nuance. Ook gemeenten zoeken naar manieren om mensen met elkaar in gesprek te laten gaan. Verbinding is hét nieuwe woord. Maar hoe doe je dat? Het gouden ei is nog niet gevonden en komend jaar belooft een spannende zoektocht te worden.’